ورود رواناب به شبکه فاضلاب؛ عاملی مؤثر بر افزایش بار هیدرولیک و سرریز منهول‌ها

شبکه جمع‌آوری و خطوط انتقال فاضلاب با هدف جمع‌آوری و انتقال فاضلاب تولیدی واحدهای مسکونی، تجاری و سایر مصارف شهری به تصفیه‌خانه‌های فاضلاب طراحی و اجرا شده‌اند. ظرفیت هیدرولیک این شبکه‌ها بر اساس شاخص‌هایی نظیر دبی طراحی، جمعیت تحت پوشش، سرانه تولید فاضلاب، شیب و قطر لوله‌ها و شرایط جریان در شبکه تعیین می‌شود.

شبکه جمع‌آوری و خطوط انتقال فاضلاب با هدف جمع‌آوری و انتقال فاضلاب تولیدی واحدهای مسکونی، تجاری و سایر مصارف شهری به تصفیه‌خانه‌های فاضلاب طراحی و اجرا شده‌اند. ظرفیت هیدرولیک این شبکه‌ها بر اساس شاخص‌هایی نظیر دبی طراحی، جمعیت تحت پوشش، سرانه تولید فاضلاب، شیب و قطر لوله‌ها و شرایط جریان در شبکه تعیین می‌شود.

از این‌رو، ورود جریان‌هایی خارج از مبانی طراحی، به‌ویژه رواناب ناشی از بارندگی و سیلاب، می‌تواند موجب افزایش قابل‌توجه دبی ورودی و تحمیل بار هیدرولیک مازاد بر شبکه شود.

در سامانه‌های جمع‌آوری فاضلاب مجزا، رواناب سطحی باید از طریق آبروها و کانال‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی هدایت شود و شبکه فاضلاب صرفاً وظیفه انتقال فاضلاب بهداشتی را بر عهده دارد. با این حال، در صورت وجود اتصالات غیرمجاز، انشعابات نادرست یا ورود جریان‌های سطحی از طریق دریچه‌ها و اجزای شبکه، حجم جریان ورودی به شبکه فاضلاب در زمان بارندگی افزایش می‌یابد.

پیامد هیدرولیک این پدیده چیست؟

افزایش دبی ورودی، در صورت عبور جریان از ظرفیت انتقالی خطوط، می‌تواند موجب افزایش عمق جریان، بالا رفتن خط تراز هیدرولیکی و کاهش ظرفیت آزاد شبکه شود. در چنین شرایطی، احتمال پس‌زدگی جریان و سرریز از دریچه‌های منهول افزایش می‌یابد؛ به‌ویژه در نقاطی که محدودیت ظرفیت انتقال، تغییرات شیب، افت انرژی یا شرایط نامناسب هیدرولیکی وجود دارد.

شبکه فاضلاب برای انتقال فاضلاب طراحی شده است؛ با نصب‌نکردن آب ناودان و کف‌شوی حیاط و همچنین جلوگیری از ورود جریان‌های نامتعارف مانند آب‌های سطحی، به پایداری عملکرد این زیرساخت حیاتی کمک کنیم.